{"id":3671,"date":"2022-07-06T21:43:06","date_gmt":"2022-07-06T19:43:06","guid":{"rendered":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/lexikon\/diszpenzacionalizmus\/"},"modified":"2022-07-30T17:25:49","modified_gmt":"2022-07-30T15:25:49","slug":"diszpenzacionalizmus","status":"publish","type":"encyclopedia","link":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/lexikon\/diszpenzacionalizmus\/","title":{"rendered":"diszpenzacionalizmus"},"content":{"rendered":"<p>Az angol <em>dispensation<\/em> = &bdquo;eloszt&aacute;s&rdquo; \/ &bdquo;rendelkez&eacute;s&rdquo; sz&oacute;b&oacute;l &ndash; Kereszt&eacute;ny eszkatol&oacute;giai &eacute;s hermeneutikai &aacute;ll&aacute;spont Izrael &eacute;s az egyh&aacute;z viszony&aacute;t, Krisztus visszat&eacute;r&eacute;s&eacute;t &eacute;s ezer&eacute;ves kir&aacute;lys&aacute;g&aacute;t illet&#337;en. E szerint Isten elk&uuml;l&ouml;n&iacute;thet&#337; rendelkez&eacute;si korszakokban (diszpenz&aacute;ci&oacute;kban) elt&eacute;r&#337; m&oacute;don viszonyul az emberis&eacute;ghez &eacute;s v&aacute;lasztott n&eacute;p&eacute;hez. Egyes k&eacute;pvisel&#337;i a korszakol&aacute;s r&eacute;szleteit illet&#337;en elt&eacute;rnek, de &aacute;ltal&aacute;ban a k&ouml;vetkez&#337; korszakokat k&uuml;l&ouml;nb&ouml;ztetik meg: az &aacute;rtatlans&aacute;g (&Aacute;d&aacute;m &eacute;s &Eacute;va), a lelkiismeret (&ouml;z&ouml;nv&iacute;z), az &iacute;g&eacute;retek (&Aacute;brah&aacute;m), a t&ouml;rv&eacute;ny (M&oacute;zes), a kegyelem (Krisztus) &eacute;s a <a href=\"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/lexikon\/kiralysag\/\" target=\"_self\" title=\"A bibliai h&eacute;ber malk&uacute;t \/ maml&aacute;k&aacute;, g&ouml;r&ouml;g baszileia jelent&eacute;se &bdquo;kir&aacute;lys&aacute;g&rdquo;, magyarul r&eacute;giesen &bdquo;orsz&aacute;g&rdquo;. &#336;si izraelita v&aacute;radalom &bdquo;az elj&ouml;vend&#337; vil&aacute;g&rdquo; [ol&aacute;m ha b&aacute;], amit a &bdquo;messi&aacute;s&rdquo; hoz majd el, &eacute;s v&eacute;get vet minden pog&aacute;ny, illetve emberi uralomnak. A messi&aacute;si kor k&ouml;zels&eacute;ge &aacute;llt J&eacute;zus igehirdet&eacute;s&eacute;nek k&ouml;z&eacute;ppontj&aacute;ban is. Szem&eacute;ly&eacute;ben elk&ouml;zel&iacute;tett &bdquo;az Isten \/ az &Eacute;g kir&aacute;lys&aacute;ga&rdquo;, r&eacute;giesen &bdquo;az&hellip;\" class=\"encyclopedia\">kir&aacute;lys&aacute;g<\/a> (<a href=\"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/lexikon\/millennium\/\" target=\"_self\" title=\"A latin mille = &bdquo;ezer&rdquo; &eacute;s annus = &bdquo;&eacute;v&rdquo; sz&oacute;b&oacute;l: &bdquo;&eacute;vezred&rdquo; \/ &bdquo;ezred&eacute;v&rdquo; &ndash; V&ouml;. millennizmus, millenarizmus\" class=\"encyclopedia\">millennium<\/a>) korszaka. Tov&aacute;bbi saj&aacute;ts&aacute;g a &bdquo;testi&rdquo; Izrael &eacute;s &bdquo;lelki&rdquo; Izrael = az Egyh&aacute;z sz&eacute;tv&aacute;laszt&aacute;sa, illetve Krisztus k&eacute;t szakaszban t&ouml;rt&eacute;n&#337; visszat&eacute;r&eacute;se. El&#337;sz&ouml;r a h&iacute;v&#337;k&eacute;rt j&ouml;n: akik elragadtatnak az &uacute;n. &bdquo;nagy nyomor&uacute;s&aacute;g&rdquo; (<em>tribulation<\/em>) h&eacute;t&eacute;ves id&#337;szak&aacute;nak elej&eacute;n (<em>pretribulational<\/em>) vagy k&ouml;zep&eacute;n (<em>midtribulational<\/em>). M&aacute;sodszor a megdics&#337;&uuml;lt h&iacute;v&#337;kkel j&ouml;n: legy&#337;zi az antikrisztust, fel&aacute;ll&iacute;tja ezer&eacute;ves kir&aacute;lys&aacute;g&aacute;t (<em><a href=\"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/lexikon\/millennium\/\" target=\"_self\" title=\"A latin mille = &bdquo;ezer&rdquo; &eacute;s annus = &bdquo;&eacute;v&rdquo; sz&oacute;b&oacute;l: &bdquo;&eacute;vezred&rdquo; \/ &bdquo;ezred&eacute;v&rdquo; &ndash; V&ouml;. millennizmus, millenarizmus\" class=\"encyclopedia\">millennium<\/a><\/em>), amelyet a v&eacute;gs&#337; &iacute;t&eacute;let k&ouml;vet. A diszpenzacionalista hermeneutika a bibliai sz&ouml;vegek vegyes: hol sz&oacute; szerinti, hol jelk&eacute;pes &eacute;rtelmez&eacute;s&eacute;re &eacute;p&uuml;l. K&eacute;pvisel&#337;je: el&#337;sz&ouml;r John Nelson Darby (1800-1882), ma f&#337;leg szabadegyh&aacute;zak.<\/p>\n<p>V&aacute;ltozata: <a href=\"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/lexikon\/premillennizmus\/\" target=\"_self\" title=\"A latin pre = &bdquo;el&#337;tt&rdquo; &eacute;s a millennium = &bdquo;&eacute;vezred&rdquo; sz&oacute;b&oacute;l &ndash; Kereszt&eacute;ny eszkatol&oacute;giai &eacute;s hermeneutikai &aacute;ll&aacute;spont, amely szerint Krisztus visszat&eacute;r&eacute;sekor j&ouml;n el az &#337; ezer&eacute;ves kir&aacute;lys&aacute;ga (Jel 20:1-7); ak&aacute;r sz&oacute; szerint ezer &eacute;ven &aacute;t tart, ak&aacute;r hosszabb id&#337;szakon &aacute;t, ut&aacute;na j&ouml;n a v&eacute;gs&#337; &iacute;t&eacute;let. A premillennista hermeneutika a bibliai sz&ouml;vegek sz&oacute; szerinti &eacute;rtelmez&eacute;s&eacute;re &eacute;p&uuml;l.&hellip;\" class=\"encyclopedia\">premillennizmus<\/a> &ndash; Ellent&eacute;te: <a href=\"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/lexikon\/preterizmus\/\" target=\"_self\" title=\"A latin praeteritum = &bdquo;m&uacute;lt&rdquo; sz&oacute;b&oacute;l &ndash; Kereszt&eacute;ny eszkatol&oacute;giai &eacute;s hermeneutikai &aacute;ll&aacute;spont, amely szerint az &Uacute;jsz&ouml;vets&eacute;g apokaliptikus j&ouml;vend&ouml;l&eacute;sei (Mt 24-25, Mk 13, Lk 21, Jel) m&aacute;r az 1. sz-ban beteljesedtek, teljesen vagy nagyr&eacute;szt a t&ouml;rt&eacute;nelmi m&uacute;lthoz tartoznak, illetve Izrael hely&eacute;t i.sz. 70-ben az Egyh&aacute;z vette &aacute;t. Els&#337; k&eacute;pvisel&#337;je: Luis del Alc&aacute;zar, spanyol jezsuita (1554-1613), ma&hellip;\" class=\"encyclopedia\">preterizmus<\/a> &ndash; V&ouml;. <a href=\"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/lexikon\/millennizmus\/\" target=\"_self\" title=\"A latin millennium = &bdquo;&eacute;vezred&rdquo; sz&oacute;b&oacute;l &ndash;&nbsp;A bibliai Jelen&eacute;sek k&ouml;nyv&eacute;ben olvashatunk arr&oacute;l, hogy J&eacute;zus Krisztus visszat&eacute;r&eacute;se &eacute;s gy&#337;zelme ut&aacute;n a S&aacute;t&aacute;n &bdquo;ezer &eacute;vre&rdquo; [khilia et&eacute;] egy &bdquo;szakad&eacute;kba&rdquo; vettetik, &eacute;s elkezd&#337;dik Krisztus ezer&eacute;ves f&ouml;ldi uralma (Jel 20:2-7). Az &bdquo;ezer &eacute;v&rdquo; sz&oacute; szerinti vagy jelk&eacute;pes &eacute;rtelmez&eacute;s&eacute;t illet&#337;en m&aacute;r az &oacute;kereszt&eacute;ny egyh&aacute;zban is elt&eacute;r&#337; v&eacute;lem&eacute;nyek &eacute;ltek egy&uuml;tt. A&hellip;\" class=\"encyclopedia\">millennizmus<\/a><\/p>\n<div id=\"mouseposition-extension-element-full-container\" style=\"position: fixed; inset: 0px; pointer-events: none; z-index: 2147483647; font-weight: 400;\">\n<div id=\"mouseposition-extension-element-rect-display\" style=\"display: none; position: absolute; background: rgba(255, 255, 255, 0.7); outline: black solid 1px; font-size: 12px; z-index: 2147483647; justify-content: center; align-items: center; user-select: none; cursor: default; color: #000000; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width: 0px; height: 0px;\">\n<pre style=\"flex: 1 1 0%; text-align: center; background-color: rgba(255, 255, 255, 0.7); color: #000000; min-width: 42px; min-height: 12px; transition: all 1s ease 0s;\"><\/pre>\n<\/div>\n<pre id=\"mouseposition-extension-element-coordinate-display\" style=\"position: absolute; display: none; background: #ffffff; font-size: 12px; line-height: 14px; border-radius: 3px; border-width: 1px; border-color: #222222 black #333333; border-style: solid; padding: 3px; z-index: 2147483647; color: #222222; user-select: none; cursor: default; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;\"><\/pre>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az angol dispensation = \u201eeloszt\u00e1s\u201d \/ \u201erendelkez\u00e9s\u201d sz\u00f3b\u00f3l \u2013 Kereszt\u00e9ny eszkatol\u00f3giai \u00e9s hermeneutikai \u00e1ll\u00e1spont Izrael \u00e9s az egyh\u00e1z viszony\u00e1t, Krisztus visszat\u00e9r\u00e9s\u00e9t \u00e9s ezer\u00e9ves kir\u00e1lys\u00e1g\u00e1t illet\u0151en. E szerint Isten elk\u00fcl\u00f6n\u00edthet\u0151 rendelkez\u00e9si korszakokban (diszpenz\u00e1ci\u00f3kban) elt\u00e9r\u0151 m\u00f3don viszonyul az emberis\u00e9ghez \u00e9s v\u00e1lasztott n\u00e9p\u00e9hez. Egyes k\u00e9pvisel\u0151i a korszakol\u00e1s r\u00e9szleteit illet\u0151en elt\u00e9rnek, de \u00e1ltal\u00e1ban a k\u00f6vetkez\u0151 korszakokat k\u00fcl\u00f6nb\u00f6ztetik meg: az &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"template":"","encyclopedia-tag":[],"class_list":["post-3671","encyclopedia","type-encyclopedia","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/wp-json\/wp\/v2\/encyclopedia\/3671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/wp-json\/wp\/v2\/encyclopedia"}],"about":[{"href":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/encyclopedia"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/wp-json\/wp\/v2\/encyclopedia\/3671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11036,"href":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/wp-json\/wp\/v2\/encyclopedia\/3671\/revisions\/11036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"encyclopedia-tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/apologia.hu\/tudastar\/wp-json\/wp\/v2\/encyclopedia-tag?post=3671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}